posted on 04 Jun 2007 22:33 by bannpeeploy in articles
สนใจอ่านข้อมูลในโรคอื่นๆ คลิ๊ก "บทความทางการแพทย์"
หรือ คลิ๊ก articles ก็ได้นะค่ะ
จะเอ๋อหรือไม่เอ๋อ เราสามารถรู้ และรักษาได้ ตั้งแต่แรกเกิดเลยค่ะ
"เอ๋อ" คำที่เราใช้กันแพร่หลายนี้มีที่มาจากโรคหนึ่งที่พบมาก อย่างในจังหวัดน่าน ในปีพ.ศ.2533 พบถึง 546 คน ซึ่งในทางการแพทย์เราเรียกว่า"ภาวะพร่องไทรอยด์ฮอร์โมน" ค่ะ
อุบัติการณ์แห่งโรคเอ๋อ
หากดูอุบัติการณ์ที่เกิดขึ้นทั้งหมดในโลกพบว่า จะพบเด็กที่เป็นภาวะพร่องไทรอยด์ฮอร์โมน 1 คนต่อเด็กเกิด 3,000-4,000 คน
สำหรับประเทศไทยซึ่งแบ่งตามภาคต่างๆ จะพบว่า
ภาคเหนือ พบเด็กภาวะพร่องไทรอยด์ฮอร์โมน 1 คนต่อเด็กเกิด 1,703 คน และการติดตามกลับมารักษาของจังหวัดทางภาคเหนือทำได้เพียงร้อยละ 40-50 เท่านั้น
ภาคใต้ พบเด็กภาวะพร่องไทรอยด์ฮอร์โมน 1 คนต่อเด็กเกิด 1,184 คน
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ พบเด็กภาวะพร่องไทรอยด์ฮอร์โมน 1 คนต่อเด็กเกิด 3,224 คน
ภาคกลาง พบเด็กภาวะพร่องไทรอยด์ฮอร์โมน 1 คนต่อเด็กเกิด 3,524 คน
กรุงเทพมหานคร พบเด็กภาวะพร่องไทรอยด์ฮอร์โมน 1 คน ต่อเด็กเกิด 1,942 คน
เอ๋อเกิดจากอะไร
เอ๋อหรือภาวะพร่องไทรอยด์ฮอร์โมนเกิดจากการที่ร่างกายขาดไทรอยด์ฮอร์โมนทำให้มีผลต่อการเจริญเติบโตของร่างกายและเซลล์ระบบประสาททำให้ร่างกายเตี้ยแคระแกรน และที่สำคัญคือการเจริญเติบโตและพัฒนาของสมองในช่วง 3 ขวบปีแรก (สมองพัฒนาถึงร้อยละ 80) เมื่อมีภาวะพร่องไทรอยด์ฮอร์โมนจึงทำให้มีภาวะปัญญาอ่อนได้ค่ะ ภาวะพร่องไทรอยด์ฮอร์โมนนี้มีสาเหตุมาจาก..
ขาดไอโอดีน เพราะว่าร่างกายของเราต้องใช้ไอโอดีนช่วยในการสร้างสังเคราะห์ไทรอยด์ฮอร์โมน เมื่อขาดไอโอดีนร่างกายของเราสร้างไทรอยด์ฮอร์โมนไม่ได้ จึงเกิดพร่องไทรอยด์ฮอร์โมนค่ะ และที่สังเกตได้ง่ายว่าใครขาดไอโอดีนหรือไม่ก็ดูจากว่าเป็น "คอพอก" นั่นเอง เพราะต่อมไทรอยด์ทำงานอย่างหนักเพื่อที่จะจับสารไอโอดีนมาสังเคราะห์ มาสร้างไทรอยด์ฮอร์โมน จึงทำให้ผู้ที่ขาดไอโอดีนเป็นคอพอกค่ะ
ความผิดปกติของต่อมไทรอยด์ เกิดจากระหว่างตั้งครรภ์คุณแม่อาจได้รับสารอาหารไม่ครบในระหว่างการสร้างอวัยวะของลูกทำให้ลูกไม่สร้างต่อมไทรอยด์หรือสร้างแล้วแต่เล็กกว่าปกติ หรือต่อมไทรอยด์อยู่ผิดที่ มีผลให้ร่างกายสร้างไทรอยด์ฮอร์โมนไม่ได้ เมื่อสร้างไม่ได้ หรือสร้างได้แต่น้อยมากก็ทำให้เกิดภาวะพร่องไทรอยด์ฮอร์โมน ส่งผลต่อการเจริญเติบโตของลูกนั่นเองค่ะ
พันธุกรรม สาเหตุนี้ยังเป็นสมมติฐานอยู่ค่ะ เพราะเมื่อมองจากพื้นที่ที่พบอุบัติการณ์ภาวะพร่องไทยรอยด์ฮอร์โมนหรือโรคเอ๋อนี้ที่จังหวัดน่านและในจังหวัดทางภาคใต้พบว่า เป็นสังคมปิด มีการแต่งงานกันในหมู่ญาติ จึงทำให้ภาวะพร่องไทรอยด์ฮอร์โมนอาจส่งผ่านทางพันธุกรรมได้
เมื่อดูจากสาเหตุของภาวะพร่องไทรอยด์ฮอร์โมนจะเห็นได้เลยค่ะว่าไม่ใช่แต่เฉพาะการขาดไอโอดีนอย่างที่เราเคยรู้กันเท่านั้น แต่ยังเป็นได้ด้วยความผิดปกติของต่อมไทรอยด์เอง ถึงแม้ว่าในตอนตั้งครรภ์เราจะกินเกลือไอโอดีนเต็มที่ไม่มีขาดก็ตาม แต่หากในช่วงที่ลูกเราสร้างอวัยวะแล้วมีปัญหาในการสร้างต่อมไทรอยด์ก็ทำให้ลูกเราเป็นภาวะพร่องไทรอยด์ฮอร์โมนหรือโรคเอ๋อได้นะคะ
รู้ได้อย่างไรว่าลูกเป็นเอ๋อ
ภาวะพร่องไทรอยด์ฮอร์โมนนี้ถ้ามองด้วยตาเปล่าเราจะยังไม่รู้หรอกค่ะว่าลูกเป็น เพราะลูกเราเป็นเด็กเลี้ยงง่ายจนเราวางใจเลยล่ะค่ะ แต่พอจะสังเกตได้เมื่อลูกอายุ 3 เดือนขึ้นไปค่ะคือ ลูกจะสะดือจุ่น ลิ้นจุกปาก ตัวเหลืองนาน กระหม่อมปิดช้า และที่สำคัญไอคิวของลูกเราก็จะเสียไปเรื่อยๆ ตามวันเวลาที่เพิ่มขึ้นค่ะ อย่างเช่น ถ้ารู้เมื่อลูกอายุ 3 เดือน ไอคิวของลูกอาจจะอยู่ในระดับ 60-70 เท่านั้น และหากพบช้ากว่านี้ไอคิวของลูกก็จะลดลงไปเรื่อยๆ ค่ะ
ดังนั้นหากสามารถรู้ได้ตั้งแต่แรกว่าลูกอยู่ในกลุ่มเสี่ยงที่จะเป็นภาวะพร่องไทรอยด์ฮอร์โมนหรือไม่เราก็จะสามารถช่วยลูกได้ทั้งในเรื่องพัฒนาการทั้งทางด้านร่างกายและสติปัญญาค่ะ
ซึ่งภาวะพร่องไทรอยด์ฮอร์โมนนี้เราสามารถตรวจพบและให้การรักษาได้ตั้งแต่ลูกอายุ 2 วันเลยค่ะ โดยการตรวจไทรอยด์ฮอร์โมนตัวหนึ่งที่ชื่อ Thyroid Stimulating Hormone หรือ TSH เพราะเมื่อทารกอายุได้ 2 วัน อวัยวะอื่นๆ ของร่างกายเริ่มทำหน้าที่ ฮอร์โมน TSH ที่ใช้ตรวจจะลดระดับเข้าสู่ปกติ หากลูกอยู่ในกลุ่มเสี่ยงที่จะเป็นภาวะพร่องไทรอยด์ฮอร์โมน ฮอร์โมน TSH จะอยู่ในระดับสูงกว่าปกติค่ะ
ตรวจคัดกรองป้องกันเอ๋อ
แม้อุบัติการณ์การเกิดภาวะพร่องไทรอยด์ฮอร์โมนอาจเห็นว่ามีไม่มากนักคือประมาณ 1 คนต่อเด็กเกินพันกว่าคน แต่เท่านั้นก็เป็นเรื่องเศร้าแล้วค่ะสำหรับครอบครัวที่พบว่าลูกเป็น ด้วยเหตุนี้กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์จึงจัด "โครงการเฉลิมพระเกียรติการคัดกรองภาวพร่องไทรอยด์ฮอร์โมนในทารกแรกเกิดเพื่อป้องกันปัญญาอ่อน" ขึ้นเพื่อตรวจคัดกรองทารกและรักษา โดยการ
เจาะสันเท้า (หรือหลังมือ) ทารกแรกเกิด 2 วัน แล้วใช้กระดาษซับตัวอย่างเลือด ทิ้งไว้ให้แห้ง พร้อมกรอกประวัติของทารกลงในกระดาษซับ แล้วทางโรงพยาบาลจะส่งตัวอย่างเลือดในกระดาษซับนี้มาที่ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ต่างๆ ทางไปรษณีย์ โดยภาคเหนือคือศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์พิษณุโลก ภาคตะวันออกเฉียงเหนือศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ขอนแก่น ภาคใต้ที่ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์สงขลา และภาคกลางที่กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุขกรุงเทพฯ
เมื่อส่งตัวอย่างเลือดมาตรวจที่ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์แล้วแล็บก็จะตรวจวิเคราะห์ ถ้าพบว่าเด็กผิดปกติหรืออยู่ในกลุ่มสงสัย ทางศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ที่ตรวจจะแจ้งกลับไปที่โรงพยาบาลที่ส่งตัวอย่างเลือดมา ให้ติดตามทารกกลับมาตรวจซ้ำเพื่อยืนยันโดยเจาะเลือดทารก นำมาปั่นแยกเซรุ่ม (น้ำเหลือง) 1 มิลลิลิตรใส่หลอดที่มีฝาปิด พันพาราฟิล์มกันรั่ว นำหลอดใส่ถุงพลาสติก แช่น้ำแข็ง ส่งมาที่กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์เพื่อตรวจยืนยันอีกครั้ง และหากผลออกมาว่าเป็นภาวะพร่องไทรอยด์ฮอร์โมนก็จะติดตามกลับมาเพื่อรักษาก่อนอายุ 3 เดือน เพื่อลดภาวะปัญญาอ่อนจากการพร่องไทรอยด์ฮอร์โมน
เอ๋อรักษาได้สบายมาก
ในการรักษาภาวะพร่องไทรอยด์ฮอร์โมนนั้นทำได้ง่ายมากเลยค่ะ โดยให้ทารกกินยาแอลไทรอกซิน ซึ่งยานี้ก็คือไทรอยด์ฮอร์โมนที่สร้างเองไม่ได้ โดยต้องกินอย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต
พอเด็กอายุประมาณ 2 ขวบครึ่ง คุณหมอจะทดสอบอีกครั้ง โดยให้หยุดยา (ฮอร์โมนที่ให้รับประทานเสริม) 1 เดือน เพื่อดูว่าต่อมไทรอยด์ทำงานได้หรือไม่ ถ้าทำงานได้ ต่อมไทรอยด์ก็จะพยายามสร้างไทรอยด์ฮอร์โมน หากต่อมไม่ทำงานก็ต้องให้ยาแอลไทรอกซินไปตลอดชีวิต
ตรวจคัดกรองได้ที่ไหนบ้าง
การตรวจคัดกรองภาวะพร่องไทรอยด์ฮอร์โมนในปัจจุบันมีโรงพยาบาลที่ให้บริการตรวจประมาณ 1,030 แห่งทั่วประเทศค่ะ โดยมีโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุขทุกแห่ง โรงพยาบาลมหาวิทยาลัยบางแห่ง โรงพยาบาลตำรวจ โรงพยาบาลกาชาด โรงพยาบาลเอกชนบางแห่ง คิดเป็นร้อยละ 77 ของโรงพยาบาลทั้งหมด
และในการตรวจคัดกรองนี้คุณพ่อคุณแม่สามารถพาลูกไปตรวจได้ฟรี ไม่เสียค่าใช้จ่ายแม้แต่นิดเดียวเลยค่ะ เนื่องจากว่าสำนักงบประมาณได้ให้งบประมาณแก่ทางโครงการมาเพื่อที่จะให้เกิดระบบการตรวจนี้ทั่วประเทศ รวมทั้งเป็นงานบริการที่เราควรจะมีให้แก่เด็กแรกเกิดค่ะ
เห็นไหมคะว่าการตรวจคัดกรองนั้นทำได้ง่ายๆ แถมยังฟรีอีกด้วย แลกกับความสบายใจว่าลูกเราเป็นภาวะพร่องไทรอยด์ฮอร์โมนหรือไม่ ไม่ใช่เรื่องเหลือบ่ากว่าแรงเลย ฉะนั้นพาลูกไปตรวจเถอะค่ะ
[ ที่มา..นิตยสารรักลูก ปีที่ 20 ฉบับที่ 240 มกราคม 2546 ] .
ด้วยรัก/จากใจ..พลอยจ๋า
.
เพลงประกอบ ชื่อ "กาลครั้งหนึ่งความรัก"
ศิลปิน สุเมธ แอนด์ เดอะปั๋ง
ฮื่อๆ แย่จังเลย พี่พลอยจ๋าไม่รู้จะทำไงคะ พุ่งนี้ก็ไม่อยู่แล้วด้วย แล้วจะแก้บ้านยังไงเนี่ย
ยังไงใครเขามาเยี่ยมบ้านพี่พลอยจ๋าตอนนี้ก็อย่าเพิ่ง งง นะคะ ยืมบ้านของคุงพยาบาลมาใช้ก่อนชั่วคราวคะ บ้านพี่พลอยจ๋าพัง เดี๋ยวพี่พลอยจ๋ากลับมาจากสิกขิมแล้วจะมาซ่อมบ้านให้นะคะ
#1 By พี่พลอยจ๋า on 2007-06-05 02:59